2013: Biển Đông tiếp tục dậy sóng?

2013: Biển Đông tiếp tục dậy sóng?

SGTT.VN - Một nhà báo Mỹ cho rằng cuộc khủng hoảng tại Biển Đông có thể được giải quyết với một số điều kiện. Tuy nhiên, trên thực tế mọi chuyện không đơn giản như vậy!

Tàu chiến Liễu Châu kiểu 054A được đưa vào đội tàu Hoan Nam của hải quân Trung Quốc và là chiếc 054 thứ sáu trong vùng biển này. Ảnh: Prisonplanet.com

Luật Biển Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1.1. Luật này, dựa trên UNCLOS 1982 của Liên hiệp quốc, quy định các tàu nước ngoài đi qua lãnh hải Việt Nam “không được đe doạ hay dùng vũ lực chống lại độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam”. Đây là lần đầu tiên có luật quy định đầy đủ chế độ pháp lý liên quan các vùng biển, đảo thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của Việt Nam.

Trước khi luật Biển Việt Nam có hiệu lực một ngày, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi tại các đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam và vùng biển tiếp giáp trong Biển Ðông. Người phát ngôn cũng nói rằng bất kỳ đòi hỏi chủ quyền nào do bất kỳ nước nào đưa ra, và bất kỳ hành động nào do bất kỳ nước nào tiến hành liên quan đến chủ quyền lãnh thổ tại các đảo và vùng biển tiếp giáp “đều bất hợp pháp và không có hiệu lực”. Trên thực tế, Bắc Kinh đã tăng cường thêm hai khu trục hạm và chín tàu khác từng được hải quân sử dụng cho việc tuần tra biển.

Trong một tuyên bố cuối tuần qua, bộ Ngoại giao Philippines phản đối việc Trung Quốc điều động tàu “Hải tuần 21” đến Biển Đông. Dư luận quốc tế cũng lưu ý việc tăng cường tàu của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở Biển Đông và ở Hoa Đông. Hồi đầu tháng trước một máy bay của Trung Quốc bay trên vùng biển Hoa Đông, điều mà Nhật Bản cho là sự vi phạm không phận Nhật Bản lần đầu tiên xảy ra kể từ năm 1958.

Kiềm chế chứ không lâm trận?

Tờ Foreign Policy, một chuyên khảo về chính sách đối ngoại của Mỹ vừa đăng phân tích của nhà báo Conn Hallinan về các tranh chấp Biển Đông thuộc biển Thái Bình Dương. Từ thế chiến hai, tướng Douglas McArthur, tư lệnh Hoa Kỳ ở châu Á Thái Bình Dương đã từng gọi vùng nước rộng lớn nhất hành tinh này, bao bọc gần phân nửa nhân loại và ba nền kinh tế lớn nhất thế giới là “cái hồ của nước Mỹ”. Cái “hồ” này là nơi đã diễn ra ít nhất năm cuộc tranh chấp trong lịch sử, chiến tranh với Tây Ban Nha, Philippines, chiến tranh thế giới thứ hai, chiến tranh Triều Tiên, Việt Nam và giờ đây Washington đã triển khai hơn 320.000 quân trong khu vực, tính cả 60% lực lượng hải quân Mỹ.

Thế đối đầu giữa các bên liên quan hình thành trong bối cảnh Bắc Kinh không ngừng củng cố lực lượng và có thái độ cứng rắn khẳng định chủ quyền ở Biển Đông và tranh chấp với Nhật Bản để đòi đảo Senkaku, còn Washington thì đang nỗ lực để thành lập các liên minh để kiềm chế Trung Quốc. Bài phân tích thừa nhận, tình trạng bế tắc trong tranh chấp tạo cho Mỹ cơ hội can dự với tư cách là nước trung gian, một vị thế gây quan ngại sâu sắc cho Bắc Kinh. Trung Quốc đã đáp ứng bằng cách tăng cường các hoạt động tuần tiễu Biển Đông, kể cả ngăn trở các hoạt động dò tìm dầu khí của Việt Nam và Ấn Độ gần quần đảo Hoàng Sa.

Trong khi đó tờ L’Humanité đã nhắc lại mục tiêu của Đại hội 18 đảng Cộng sản Trung Quốc là phát triển hạm đội hàng không mẫu hạm, xây dựng nhiều căn cứ không quân trên biển và tăng cường khả năng sản xuất vũ khí. Chính sách này nhằm duy trì tầm kiểm soát của Trung Quốc ở những vùng nước lân cận và tăng cường ảnh hưởng ở những eo biển hiện đang do quân đội Hoa Kỳ kiểm soát. Một quan chức quân sự Mỹ nhận định: “Mỹ muốn tăng cường hiện diện tại châu Á – Thái Bình Dương… Hàng không mẫu hạm của Trung Quốc chính là câu đáp trả”. Tờ báo còn cho biết, những kế hoạch quân sự khác nữa có thể sẽ được ra đời trong cuộc họp của Quốc hội Trung Quốc vào thời gian tới.

Mạng Hoàn Cầu dịp này cũng đưa tin là một quan chức cao cấp của Lầu Năm Góc nói rằng, nếu xảy ra chiến tranh Trung – Nhật ở Điếu Ngư, Mỹ sẽ không lâm trận! Quan điểm này được lịch sử hỗ trợ, vì thời chiến tranh lạnh, Mỹ và Nga coi nhau là kẻ thù không đội trời chung nhưng không bao giờ bắn vào nhau dù chỉ một viên đạn. Hiện nay Mỹ và Trung Quốc chỉ coi nhau là đối thủ, vừa hợp tác vừa cạnh tranh! Mặc dù Mỹ ngầm ủng hộ các nước có tranh chấp biển đảo với Trung Quốc, nhưng Mỹ thừa hiểu là Trung Quốc sẽ không lui bước trên vấn đề chủ quyền. Không ai ngây thơ cho rằng Mỹ can dự bằng quân sự vào tranh chấp biển đảo để quan hệ Mỹ – Trung, một quan hệ mà thế giới đều công nhận là quan trọng bậc nhất, sẽ bị ảnh hưởng trầm trọng!

Giang Thuỷ